Dİl ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğİtİm Programı.
DAKİKALIK SEANSLAR
Dil ve konuşma bireylerin kendilerini ifade etme, iletişim kurma ve sosyal hayatı paylaşmalarındaki en önemli araçlardandır. Birey doğumundan itibaren çevresinde olan biteni anlamaya, istek ve ihtiyaçlarını ifade etmeye çalışırken dili kullanır. Dil, genellikle konuşma ile aynı kavram gibi algılanmakla birlikte konuşmayı, yazmayı ve sembollerle ifade etmeyi de içeren daha geniş kapsamlı bir kavramdır. Konuşma ise seslerin fiziksel olarak üretilmesi ve dili kullanarak sözlü iletişim kurma yöntemidir. Özetle dil sözlü olan ve olmayan, kültürle de bağlı çok geniş bir kapsama sahipken konuşma, dilden kesin sınırlarla ayrılamayan ancak dil ile bağlantılı bir parçayı oluşturmaktadır.
Dil ve konuşma gelişimi zihinsel, fiziksel ve duygusal gelişimden bağımsız değildir. Bu alanlardan herhangi birinde yaşanan bir güçlük, dil ve konuşmayı olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Dil ve konuşma güçlüklerini ortaya çıkaran nedenler arasında, zihinsel yetersizlik, işitme kaybı, gelişimsel gecikmeler, bazı cerrahi girişimler sonrası sorunlar, beyin hasarları, yarık damak/dudak gibi yapısal bozukluklar, serebral palsi gibi kasları etkileyen hastalıklar, sesin yanlış kullanımı vb. pek çok neden sayılabilir. Dil ve konuşma güçlüklerinin sınıflandırılmasında farklı yaklaşımlar bulunmaktadır. Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğitim Programı’nda, bireylerin bu alanda yaşadıkları yetersizlikler dikkate alınarak gruplandırma yapılmıştır. Bu doğrultuda Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğitim Programı beş ayrı modülden oluşan bir sistem hâlinde düzenlenmiştir. Bu modüller, Sesletim ve Ses Bilgisi, Akıcı Konuşma, Ses Bozukluklarının Sağaltımı, Gelişimsel Dil, Edinilmiş Dil Bozukluklarının Sağaltımı başlıkları altında hazırlanmıştır.
Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğitim Programı, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı faaliyet gösteren özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde uygulanmak üzere, dil ve konuşma güçlüğü olan bireylerin günlük iletişimde ihtiyaçlarını karşılayacak dil ve konuşma becerilerinin geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Programın hazırlanmasında 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun’un Ek.3 maddesi ile 24.07.2008 tarihli ve 5793 sayılı Bazı Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un 25. maddesi dayanak teşkil etmektedir.
Dil ve Konuşma Güçlüğü Nedir?
Dil ve konuşma, birbirimizle iletişim kurmak için kullandığımız iki temel beceridir. Dil, kelimeleri ve dilbilgisi kurallarını kullanarak anlam oluşturma yeteneğidir. Konuşma ise sesleri kullanarak kelimeleri ve dilbilgisi kurallarını ifade etme yeteneğidir.
Dil ve konuşma güçlüğü, bir kişinin dil ve konuşma becerilerini etkileyen bir sorundur. Bu sorun, farklı nedenlerden dolayı ortaya çıkabilir.
Dil ve Konuşma Güçlüğünün Nedenleri:
Gelişimsel gecikme: Bazı çocuklar, dil ve konuşma becerilerini tipik bir şekilde geliştirmezler.
Nörolojik bozukluklar: Serebral palsi, otizm spektrum bozukluğu ve Down sendromu gibi nörolojik bozukluklar dil ve konuşma becerilerini etkileyebilir.
Doğuştan gelen anomaliler: Yarık damak veya dudak gibi doğuştan gelen anomaliler konuşmayı etkileyebilir.
Kazalar veya yaralanmalar: Kafa travması veya inme gibi kazalar veya yaralanmalar dil ve konuşma becerilerini etkileyebilir.
Duyusal işitme kaybı: İşitme kaybı, dil ve konuşma becerilerini etkileyebilir.
Çevresel faktörler: Yetersiz dil stimülasyonu veya yoksulluk gibi çevresel faktörler dil ve konuşma becerilerini etkileyebilir.
Dil ve Konuşma Güçlüğünün Belirtileri:
Gelişimsel gecikme
Anlama veya ifade etme zorluğu
Sesleri doğru telaffuz edememe
Kelimeleri veya dilbilgisi kurallarını doğru kullanamama
Kekemelik
Konuşma akıcılığında sorunlar
Ses tonu veya ses seviyesinde değişiklikler
Dil ve Konuşma Güçlüğünün Tedavisi:
Dil ve Konuşma Terapisi
Dil ve konuşma güçlüğünün tedavisi, sorunun nedenine ve şiddetine bağlıdır. Tedavi seçenekleri şunları içerebilir:
Dil ve Konuşma terapisi: Konuşma terapisti, dil ve konuşma becerilerini geliştirmek için çeşitli teknikler ve egzersizler kullanır.
Bilişsel davranışçı terapi: Kekemelik gibi bazı dil ve konuşma bozukluklarının tedavisinde bilişsel davranışçı terapi kullanılabilir.
İlaç tedavisi: Bazı durumlarda, ilaç tedavisi dil ve konuşma becerilerini geliştirmeye yardımcı olabilir.
Teknoloji: İletişim cihazları ve uygulamaları gibi teknolojiler, dil ve konuşma güçlüğü olan kişilere yardımcı olabilir.
Dil ve Konuşma Güçlüğü Olan Kişilerle İletişim Kurmak için İpuçları:
Sabırlı olun ve dikkatli dinleyin.
Basit ve net bir dil kullanın.
Göz teması kurun ve jest ve mimik kullanın.
Sorular sorarak ve geri bildirim sağlayarak iletişimi teşvik edin.
Alternatif iletişim yöntemlerini öğrenin.
Dil ve konuşma güçlüğü olan kişilere destek olmak için ailenin ve arkadaşların rolü çok önemlidir. Aile ve arkadaşlar, dil ve konuşma terapisti ile birlikte çalışarak, dil ve konuşma becerilerini geliştirmelerine yardımcı olabilir.
Dil ve Konuşma Güçlüğü ile Yaşamak:
Dil ve konuşma güçlüğü ile yaşamak zor olabilir, ancak birçok kaynak ve destek mevcuttur. Dil ve konuşma terapisi, ilaç tedavisi ve teknolojinin yardımıyla dil ve konuşma becerilerini geliştirmek ve daha iyi bir iletişim kurmak mümkündür.
Dil ve Konuşma Güçlüğü ile Yaşayanlara Tavsiyeler:
Dil ve konuşma terapistiyle düzenli olarak çalışın.
Program, doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle dil ve konuşma becerileri ve günlük yaşam aktiviteleri olumsuz etkilenmiş her yaştaki bireyin genel ve gelişimsel özellikleri dikkate alınarak hazırlanmıştır.
Program ile bireylerin;
beklenmektedir.
PROGRAMIN YAPISI
Dil ve Konuşma Güçlüğü Destek Eğitim Programı genel amaçlarına ulaşmasını sağlayacak çeşitli modüller ve modüllere yönelik kazanımlardan oluşmaktadır. Her bir modülde bireylerde ulaşılması beklenen kazanımlar, içerik, açıklamalar ve ölçme değerlendirme bölümleri yer almaktadır.
Modüllerde yer alan kazanımlar bireye kazandırılacak bilgi, beceri ve tutumlardan oluşmaktadır. Modüller uygulayıcıya rehber olabilmesinin yanında eğitim kurumlarının uygulayacağı bir standart getirdiği gibi ölçme ve değerlendirme sürecini de kolaylaştırmaktadır.
Modülün Adı Destek Eğitimin Uygulanma Süresi